ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΛΒΑΝΙΚΑ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΛΒΑΝΙΚΑ

ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΤΗΣ ΑΛΒΑΝΙΚΗΣ

ΣΕ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΛΒΑΝΙΚΑ

Το 1967 ο Dumitru Todericiu, ένας Ρουμάνος λόγιος, μελέτησε μικροταινίες του κειμένου Bellifortis, που διατηρούνται ως χειρόγραφο στο Μουσείο του Condé στο Château de Chantilly της Γαλλίας. Το έργο αυτό γράφτηκε από τον Konrad Kyeser περίπου το 1402 με 1405. Στη σελίδα 153v, ο Todericiu διείσδυσε στη γλώσσα μέσω του κειμένου του βιβλίου. Μέχρι τότε, οι μελετητές διεισδύοντας το θεώρησαν ως κείμενο χωρίς πραγματικές έννοιες, γραμμένο σε μια τεχνητή γλώσσα. Πιστεύοντας ότι οι λέξεις ήταν στα αλβανικά, ο Todericiu, μαζί με τον καθηγητή Dumitru Polena από το Βουκουρέστι, μετά από δουλειά τεσσάρων μηνών πέτυχαν μια σύγχρονη εκδοχή του κειμένου.

Ο Δρ Robert Elsie, ειδικός στις αλβανικές μελέτες, θεωρεί ότι η ρουμανική μετάφραση των Todericiu / Polena των μη λατινικών τμημάτων, αν και μπορεί να προσφέρει κάποιες ενδείξεις αν το κείμενο είναι πράγματι αλβανικό, είναι φανταστική και στηρίζεται, μεταξύ άλλων, σε μία ψευδοανάγνωση του χειρογράφου. Ορισμένα στοιχεία, τόσο γλωσσικά όσο και μη γλωσσικά, δείχνουν ότι υπάρχει κάποια αλβανική προέλευση για το κειμένου του Bellifortis. Η τελετή του εξορκισμού που περιλαμβάνεται και που αφορά εναρκτήριες ιεροτελεστίες, δεν δείχνει μετάφραση γραμμή προς γραμμή. Εάν το κείμενο Bellifortis είναι πράγματι στα αλβανικά, που μένει να αποδειχθεί με βεβαιότητα, θα είναι το παλαιότερο χρονολογημένο κείμενο σ’ αυτή τη γλώσσα.

Το 1635 ο Frang Bardhi (1606-1643) κυκλοφόρησε στη Ρώμη το: «Dictionarum latinum-epiroticum», το πρώτο γνωστό λατινοαλβανικό λεξικό. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η μελέτη των αλβανικών έχει παράδοση 350 χρόνων και περιλαμβάνει έργα του Frang Bardhi, του Andrea Bogdani (1600-1685), του Nilo Katalanos (1637-1694) και άλλων. Ειδικότερα, ο Andrea Bogdani έχει γίνει γνωστός για τη σύνταξη του πρώτου λατινοαλβανικού βιβλίου γραμματικής.

Τα τυπικά αλβανικά, μια αναθεωρημένη μορφή της διαλέκτου Tosk είναι η επίσημη γλώσσα της Αλβανίας και του Κοσσυφοπεδίου και επίσημη σε δήμους της ΠΓΔΜ που οι Αλβανοί υπερβαίνουν το 20% του πληθυσμού. Είναι επίσης επίσημη γλώσσα του Μαυροβουνίου, όπου ομιλείται σε δήμους με αλβανόφωνους πληθυσμούς. Το 1904 εκδόθηκε στην Αθήνα ένα πολύ σημαντικό έργο της Kostandin Kristoforidhi, το Λεξικό της αλβανικής γλώσσας. Το λεξικό αυτό γράφτηκε στα ελληνικά και το 1908 ακολούθησε άλλο λεξικό με τίτλο: «Fjalori i Bashkimit» γραμμένο αυτή τη φορά με λατινικά γράμματα. Ένα άλλο σημαντικό λεξικό ήταν αυτό του 1941 από τον Ν. Gazulli. Μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο το Ινστιτούτο της Αλβανικής Γλώσσας και Φιλολογίας της Ακαδημίας Επιστημών της Αλβανίας, έδωσε μεγάλη σημασία στην ενοποίηση των δύο διαλέκτων (της Γκέγκ και της Tosk) σε μία τυποποιημένη εκδοχή των αλβανικών ύστερα από μεγάλες προσπάθειες σε λεξικογραφία και ορθογραφικούς κανόνες. Η κυκλοφορία των δύο σημαντικών λεξικών το 1954, ενός αλβανικού και ενός ρωσοαλβανικού, προέβαλαν την ανάγκη ενός σχεδίου κανόνων ορθογραφίας της αλβανικής γλώσσας. Αυτοί οι κανόνες τελικά εκδόθηκαν το 1967. Το 1973, η έκδοση στα Τίρανα και στη Πρίστινα ενός βιβλίου ορθογραφικών κανόνων, του «Drejtshkrimi i gjuhës shqipe» (Ορθογραφία της αλβανικής γλώσσας), δημιούργησε σημαντική φωνολογική ομαλοποίηση, καθώς και ορθογραφική μεταρρύθμιση. Το βιβλίο αυτό ακολούθησε το ευρείας κυκλοφορίας έγκυρο λεξικό: «Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe» (Ορθογραφικό Λεξικό της αλβανικής γλώσσας) το 1976. Το 1980 η λεξικογραφική προσπάθεια των γλωσσολόγων προς μια τυποποιημένη αλβανική γλώσσα κορυφώθηκε με τη κυκλοφορία του Σημερινού Λεξικού της Αλβανικής γλώσσας του: «Fjalori sotëm i i gjuhës shqipe».

....ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ